Steeds meer hittegolven: "Wie vandaag investeert in koeling, kiest best meteen voor een warmtepomp"

België beleeft opnieuw een hittegolf. En volgens klimaatwetenschappers zullen zulke periodes de komende decennia steeds vaker voorkomen. Tegelijk waarschuwde een recente studie van de KU Leuven dat Belgische woningen onvoldoende voorbereid zijn op die evolutie. Bij een mondiale opwarming van 2°C krijgt al ongeveer één op de vijf Belgische woningen te maken met een sterk verhoogd risico op oververhitting. Bij 3°C loopt dat op tot bijna alle woningen. De onderzoekers pleiten daarom voor een andere kijk op zomercomfort.

Ook InfoWarmtePomp.be, het onafhankelijke informatieplatform van Climafed, de Belgische federatie van fabrikanten en verdelers van klimaattechnologieën, en Frixis, de Koninklijke Belgische Vereniging voor Koude- en Klimaattechniek, onderschrijft die analyse.

Eerst oververhitting voorkomen

"Hittegolven zijn geen uitzondering meer, maar worden stilaan een vast onderdeel van onze zomers", zegt Patrick O., Public Affairs Manager bij Climafed. "Dat vraagt ook een andere manier van denken over onze woningen. Eerst moeten we oververhitting zoveel mogelijk voorkomen. Maar als actieve koeling nodig is, kies je vandaag beter meteen voor een warmtepomp dan voor een tijdelijke noodoplossing."

De KU Leuven-studie verwijst daarvoor naar de zogenaamde ladder van koeling. Eerst moet zoveel mogelijk worden ingezet op maatregelen die oververhitting voorkomen, zoals buitenzonwering, schaduw door bomen, ontharding, nachtventilatie en een slim woningontwerp. Pas wanneer die passieve maatregelen onvoldoende blijken, komt actieve koeling in beeld. InfoWarmtePomp sluit zich volledig bij die aanpak aan.

Eén investering voor verwarmen én koelen

Toch stellen de initiatiefnemers vast dat veel gezinnen tijdens een hittegolf nog altijd snel kiezen voor een mobiele airco. Die is goedkoop in aankoop, maar verbruikt relatief veel elektriciteit, maakt vaak meer lawaai en dient uitsluitend om te koelen.

"Wie vandaag investeert in koeling, kijkt beter verder dan alleen deze zomer", zegt Herwig Coppens, voorzitter van Frixis. "Een warmtepomp koelt niet alleen veel efficiënter, maar verwarmt dezelfde woning tijdens de winter ook bijzonder energiezuinig. Moderne warmtepompen halen voor koeling vandaag gemiddeld een SEER van ongeveer 7. Dat betekent dat ze met 1 kWh elektriciteit ongeveer 7 kWh warmte uit de woning kunnen afvoeren. Zo investeer je in één toestel dat het hele jaar comfort biedt."

Welke warmtepompen kunnen koelen?

Veel mensen denken bij koeling spontaan aan een klassieke airco, maar eigenlijk zijn verschillende soorten warmtepompen daarvoor geschikt.

Een lucht-luchtwarmtepomp koelt rechtstreeks via één of meerdere binnenunits en is vaak de meest aangewezen oplossing wanneer zowel verwarming als koeling gewenst zijn in bestaande woningen.

Ook een lucht-waterwarmtepomp kan in combinatie met vloerverwarming of ventiloconvectoren actief koelen. Dat zorgt voor een aangenaam en gelijkmatig zomercomfort in de hele woning.

Wie kiest voor een grond-waterwarmtepomp, kan zelfs gebruikmaken van passieve koeling. Daarbij wordt de natuurlijke koelte uit de bodem benut om de woning te temperen, zonder dat de compressor van de warmtepomp hoeft te werken. Daardoor blijft het elektriciteitsverbruik bijzonder laag.

Slim combineren met zonnepanelen

Een bijkomend voordeel is dat de koelvraag net het grootst is op zonnige dagen, wanneer zonnepanelen ook het meeste elektriciteit produceren. Daardoor kan een belangrijk deel van de energie voor actieve koeling rechtstreeks uit eigen zonneproductie komen.

Volgens InfoWarmtePomp wordt zomercomfort de komende jaren een even belangrijk aandachtspunt als wintercomfort. Niet alleen hete dagen, maar ook warme nachten vormen steeds vaker een gezondheidsrisico, omdat woningen onvoldoende afkoelen en het lichaam minder kans krijgt om te herstellen.

"De klimaatverandering vraagt dat we onze woningen anders gaan ontwerpen én anders gaan uitrusten", besluit Patrick O. "Goed isoleren blijft essentieel, maar ook bescherming tegen oververhitting wordt steeds belangrijker. Een warmtepomp past perfect in die evolutie: ze combineert efficiënt verwarmen met energiezuinig koelen."

Meer informatie over de verschillende soorten warmtepompen, hun mogelijkheden voor verwarmen én koelen, premies en praktische aandachtspunten is te vinden op InfoWarmtePomp.be.